Endüstriyel Simbiyoz

Endüstriyel Simbiyoz doğadakine benzer şekilde birbirine yakın iki bağımsız endüstriyel işletme arasında madde ve enerji değişimi olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda, endüstriyel simbiyoz tercihen birbirine fiziksel olarak yakın olup, normalde birbirlerinden bağımsız çalışan iki veya daha fazla endüstriyel işletmenin bir araya gelerek hem çevresel performansı hem de rekabet gücünü artıracak uzun süreçli ortaklıklar kurması ve dayanışma içinde çalışmasını temsil eder. Endüstriyel simbiyoz ayrıca, Ar-Ge, inovasyon (yenileşim) ve kümelenme faaliyetlerinin yanı sıra, yeni iş alanları yaratma potansiyeli ile girişimciliği ve bölgesel kalkınmayı da destekleyen bir yaklaşım olarak ortaya çıkmaktadır.

Buradan hareketle; Bursa, Eskişehir ve Bilecik illerinde kaynakların etkin kullanımının sağlanarak bölgesel kalkınmanın sürdürülebilirliği amacıyla, 2014 yılında “Endüstriyel Simbiyoz Programı” başlatılmıştır.   Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) tarafından yürütülen Program bağımsız işletmeleri daha sürdürülebilir ve yenilikçi bir kaynak (atık, lojistik vb.) kullanımı çerçevesinde bir araya getirmeyi, endüstriyel kaynaklı çevresel problemlerin önüne geçerek ekonomik getiri de sağlamayı amaçlamaktadır.

Program ile, bölgedeki endüstriyel simbiyoz uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik olarak farkındalığın arttırılması, bölgesel ve sektörel analizlerin yapılarak mevcut potansiyelin ve stratejinin belirlenmesi, fizibilite çalışmalarının yapılması, iletişim faaliyetlerinin yürütülmesi ve endüstriyel simbiyoz uygulamalarının sürdürülebilirliğine ve yaygınlaştırılmasına yönelik altyapının oluşturulmasının sağlanması hedeflenmektedir.

Projenin ilk iki aşaması Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) işbirliği ile yürütülmüştür: Fizibilite ve Altyapı Aşaması ile Uygulama ve Sürdürülebilirlik Aşaması. 

Fizibilite ve Altyapı aşamasında yer alan sektörel analiz çalışması kapsamında sanayinin sektörel yapısı ve dağılımı, OSB’ler, büyük sektörler, bölgesel dağılımlar, bölgede ortaya çıkan atıklar, vb. incelenmiş ve ilgili kurumlardan ilave güncel veriler temin edilerek analiz edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda endüstriyel simbiyoz ağının oluşturularak pek çok sinerjinin hayata geçirilebileceğini ortaya çıkmıştır.  Bu kapsamda Bursa Eskişehir Bilecik Endüstriyel Simbiyoz Fizibilite Raporu hazırlanmıştır.

Ayrıca endüstriyel simbiyoz kavramının katılımcılara tanıtıldığı, birbiri ile çıktı ve kaynak alışverişi yapabilecek firmaların eşleştirildiği ve potansiyel simbiyoz fırsatlarının tespit edildiği, toplamda 280 kişinin katılım gösterdiği 4 adet Bilgilendirme Toplantısı ve Sinerji Çalıştayı düzenlenmiş ve sonuçta 650’ün üzerinde sinerji tespit edilmiştir.

Proje kapsamında bölgemizde yapılacak olan Endüstriyel Simbiyoz çalışmaları hakkında bilgilendirme yapmak ve yönlendirici olmak amacıyla BEBKA temsilcileri tarafından 2016 yılı sonu itibariyle toplam 28 kurum 64 firma yaklaşık 130 kişi ile görüşülmüştür.

Çalıştaylar ve görüşmelerde elde edilen çıktılar doğrultusunda sinerjilerin hayata geçirilmesi, gerekli sistematiğin oluşturulması ve sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik önlemlerin alınması için çalışmalar halen yürütülmektedir.  Ortayan çıkan potansiyel projelerin arasında yer alan “Hastanelerde Kullanılmış Flakonların Geri Dönüşümü Ve Patoloji Sıvılarının Yeniden Değerlendirilmesi” ile “Seramik Karo ve Seramik Sağlık Gereçleri Üretiminde Açığa Çıkan Atıksu Arıtma Keklerinin Çimento Sektöründe Simbiyotik Kullanılabilirliği” üzerine fizibilite çalışmaları tamamlanmıştır. Bunun yanı sıra “Mermer Atıklarından Katma Değeri Yüksek Kimyasal Madde Üretimine Yönelik Ön Fizibilite Çalışması” için süreç başlatılmıştır.

Kapasite Artırımı Projesi

Ajansımız 2016 yılında TR41 Bölgesi için bölgesel bir endüstriyel simbiyoz ağı ve yönetim modelinin geliştirilmesi için hazırlanan “Bursa Eskişehir Bilecik Bölgesinde Düşük Karbon Ekonomisine ve Kaynak Verimliliğine geçiş için Endüstriyel Simbiyoz Kapasite Artırımı Projesi” Newton-Kâtip Çelebi Fonu kapsamında destek almaya hak kazanmıştır. 

Newton Kâtip Çelebi Fonu, İngiltere ve gelişen ekonomiye sahip ülkeler arasındaki bilimsel ve teknolojik işbirliğini desteklemek üzere hayata geçirilmiş 5 yıllık bir programdır. Program, Türkiye’nin de içinde olduğu 15 ülkede yürütülmektedir.  Fonun amacı Türkiye ve İngiltere'deki bilimsel araştırma ve inovasyon sektörlerini bir araya getirerek Türkiye'deki ekonomik kalkınma ve toplumsal refah alanlarında karşılaşılan sorunlara ortak çözümler geliştirmektir.

Projenin ilk aşamasında İngiltere’den gelen 2 eğitmen aracılığıyla dünyadaki uygulamalar hakkında bilgi edinilmesi, yol haritasının geliştirilmesi, faaliyet planı ve zaman çizelgesinin oluşturtulması hedeflenmiştir. 9-11 Ağustos 216 tarihlerinde gerçekleştiren Endüstriyel Simbiyoz Eğitimine bölgemizden 12 farklı kurumdan toplam 19 kişi katılım sağlamıştır.

İkinci aşamada ise mevcut olan “endüstriyel simbiyoz” ağının genişletilmesi, özellikle etkinliğe katılan araştırmacıların bölgesel ve ulusal bazda yürütülecek endüstriyel simbiyoz çalışmaları için de önemli bir kaynak olarak bu ağda yer alabilmesi amacıyla Endüstriyel Simbiyoz Konferansı ve Proje Pazarı 1 Şubat 2017 tarihinde düzenlenmiştir.  Konferans sırasında İngiltere ve Türkiye’deki endüstriyel simbiyoz uygulamaları, proje örnekleri ile konunun politika ve mevzuat açısından değerlendirilmesi üzerine aşağıda belirtilen başlıklarda oturumlar düzenlenmiştir.  Ayrıca Bölgede bir ilk uygulama olan Endüstriyel Simbiyoz Proje Pazarı’na 56 proje başvurusundan seçilen 32 proje sergilenmiştir.  Konferans programı ve proje pazarında sergilenen projelerin özetleri için tıklayınız….

Projenin son aşamasında ise bölgesel endüstriyel simbiyoz ağı ve yönetim modelinin geliştirilmesi için bilgi desteği sağlanması amacıyla dünyadaki en başarılı endüstriyel simbiyoz uygulamalarından biri olarak İngiltere’deki sistemin incelenmesi amacıyla 4 günlük “Teknik Gezi” düzenlenmiştir.

Bu ziyaret sırasında birçok firma ve kurum ile görüşerek sadece endüstriyel simbiyoz ağı hakkında değil İngiltere’deki atık yönetim sistemleri hakkında da bilgi alınmıştır.  Endüstriyel Simbiyoz Programında görevli BEBKA personeli dışında bölgemizden çoğunluğu çevre mühendisi olan ilgili kamu kurumu, organize sanayi bölgeleri, üniversite ve küme temsilcileri geziye katılım sağlamıştır.